Tạo hứng thú học tập mới từ thư viện số

Những năm gần đây, cùng với chuyển đổi số, nhiều trường học đã chủ động xây dựng thư viện số nhằm mở rộng không gian học tập cho học sinh. Nếu trước đây việc đọc sách gắn với giá sách truyền thống, thì nay chỉ cần vài thao tác trên máy tính hoặc điện thoại, người học có thể tiếp cận hàng trăm, hàng nghìn đầu sách.

Không gian học tập vì thế trở nên linh hoạt, không còn giới hạn trong lớp học hay thư viện truyền thống. Học sinh có thể chủ động tìm kiếm thông tin, tham khảo tài liệu, video bài giảng hay học liệu trực quan. Việc kết hợp nhiều hình thức tiếp cận giúp quá trình học tập trở nên sinh động hơn, khơi gợi hứng thú và tăng khả năng ghi nhớ.

Tại Trường Tiểu học Cẩm Vũ (xã Tuệ Tĩnh), mô hình thư viện số mang lại hiệu quả rõ rệt. Được thiết kế trực quan, phù hợp với lứa tuổi, thư viện giúp học sinh dễ dàng tìm đọc. Bên cạnh sách giấy, các em có thể đọc sách điện tử, xem video minh họa. Em Trần Hà Thu chia sẻ: “Tuần nào em cũng xuống thư viện đọc sách. Nhờ thư viện điện tử, em biết thêm nhiều kiến thức ngoài sách giáo khoa và thấy việc học thú vị hơn”.

Nhiều trường học tại Hải Phòng đang từng bước đưa thư viện số vào hoạt động, cho thấy học sinh ngày càng quen với việc học trên nền tảng số. Một điểm nổi bật là kho học liệu phong phú, được tổ chức khoa học, tích hợp sách, video bài giảng, đề thi, tài liệu tham khảo và các nội dung tương tác.

Tại một số trường THPT, thư viện số được xây dựng khá bài bản. Trường THPT Thái Phiên hiện có 1.757 cuốn sách, trong đó 806 cuốn dưới dạng văn bản hoặc video; đồng thời tích hợp 1.024 tài liệu gồm 74 video bài giảng, 694 đề thi và 256 tài liệu học tập. Trường THPT Cát Bà dù còn khó khăn vẫn xây dựng thư viện số với 305 đầu sách và gần 200 tài liệu số.

Ở cấp THCS, mô hình “tủ sách số cho em” tại Trường THCS Vĩnh Niệm và Trường THCS Trần Phú cho phép học sinh tra cứu gần 500 đầu sách qua mã QR, với nội dung đa dạng từ lịch sử, truyện cổ tích đến kỹ năng sống, được lựa chọn từ các nhà xuất bản uy tín.

Không chỉ hỗ trợ học sinh, thư viện số còn giúp giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy. Việc xây dựng giáo án, chia sẻ tài liệu và tổ chức bài giảng trở nên thuận tiện, góp phần chuyển từ truyền thụ kiến thức sang hướng dẫn học sinh tự khám phá.

Hình thành thói quen

Một giá trị quan trọng khác là hình thành thói quen tự học. Khi nguồn tài liệu được mở rộng, học sinh có điều kiện tìm hiểu sâu hơn về nội dung mình quan tâm. Tại Trường Tiểu học Nguyễn Du (phường Kiến An), thư viện số đã trở thành công cụ học tập quen thuộc với nhiều dạng học liệu như eBook, video, flashcard, bài trắc nghiệm. Trong đợt triển khai cuối năm 2025, nhiều lớp có lượt truy cập cao, học sinh chủ động tự học và đạt kết quả tốt.

Việc số hóa không nhằm thay thế sách giấy mà tạo thêm lựa chọn. Khi kết hợp với công nghệ, trải nghiệm đọc trở nên phong phú hơn, giúp học sinh tiếp nhận kiến thức toàn diện. Thư viện số cũng mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho nhiều đối tượng, như học sinh khiếm thính qua video ngôn ngữ ký hiệu hay học sinh vùng xa có thể tiếp cận tài liệu dễ dàng hơn, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục.

Ở bậc đại học, thư viện số ngày càng phát triển, trở thành một phần quan trọng trong hệ sinh thái học tập. Tại Trường Đại học Hải Phòng, Trung tâm thông tin thư viện đã xây dựng hệ thống thư viện số quy mô lớn, cho phép sinh viên mượn sách trực tuyến, đăng ký phòng học nhóm, tìm kiếm tài liệu và truy cập học liệu mọi lúc, mọi nơi. Hệ thống cung cấp hơn 1,7 triệu tài liệu, bao gồm giáo trình, bài giảng, luận văn, báo cáo, đồng thời kết nối nguồn tài nguyên của hơn 100 trường đại học, cao đẳng khác.

Em Trần Anh Tú, sinh viên Trường Đại học Hải Phòng chia sẻ: “Chỉ cần đăng nhập vào hệ thống, em có thể tìm tài liệu của tất cả các khoa. Việc học thuận tiện hơn rất nhiều, đặc biệt khi làm bài tập lớn hay nghiên cứu”. Nguồn dữ liệu lớn giúp sinh viên và giảng viên tra cứu nhanh chóng, nâng cao chất lượng học tập và nghiên cứu.

Tuy nhiên, để thư viện số phát huy hiệu quả, cần đầu tư đồng bộ về hạ tầng, thiết bị và nguồn học liệu. Đồng thời, việc hướng dẫn người học sử dụng thư viện số đúng cách cũng rất quan trọng, từ kỹ năng chọn lọc thông tin đến sử dụng tài liệu phù hợp mục đích.

Khi công nghệ được khai thác hiệu quả, mỗi giờ học, mỗi giờ đọc đều trở nên sinh động, hấp dẫn hơn. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng tự học, tìm kiếm và xử lý thông tin. Số hóa thư viện là một bước đi trong đổi mới giáo dục; từ những thay đổi trong từng nhà trường, văn hóa học tập chủ động, hiện đại đang dần hình thành, tạo nền tảng cho thế hệ trẻ bước vào tương lai.

Nguồn: baohaiphong.vn